Naast de fiets Met een speed pedelec rijden zonder rijbewijs: kan dat?

Speed pedelec is geen gewone e-bike

Het grote verschil zit in de snelheid. Bij een gewone elektrische fiets stopt de trapondersteuning bij maximaal 25 km/u. Een speed pedelec kan ondersteuning bieden tot maximaal 45 km/u en wordt daarom volgens de Belgische regels beschouwd als een bromfiets. Vlaanderen.be vermeldt dat het maximale vermogen 4 kW bedraagt. 

Dat heeft belangrijke gevolgen. Een speed pedelec is dus niet zomaar een fiets waarvoor dezelfde regels gelden als voor een klassieke elektrische fiets. De bestuurder moet minstens 16 jaar oud zijn en een geschikt rijbewijs hebben.

Wie met een speed pedelec op de openbare weg rijdt, moet bovendien rekening houden met andere verplichtingen, zoals inschrijving bij de DIV, een SP-nummerplaat en het dragen van een geschikte fiets- of bromfietshelm.

Zonder rijbewijs rijden? In principe niet

De belangrijkste vraag is natuurlijk of je zonder rijbewijs met een speed pedelec mag rijden. Het antwoord is nee, in principe niet.

Volgens Vlaanderen.be moet de bestuurder beschikken over een rijbewijs AM, A1, A2, A of B. Een gewoon rijbewijs B volstaat dus eveneens. Wie bijvoorbeeld al een autorijbewijs heeft, hoeft niet nog eens afzonderlijk een rijbewijs AM te behalen om met een speed pedelec te mogen rijden. 

Wie helemaal geen rijbewijs heeft, mag dus niet zomaar een speed pedelec kopen en ermee de openbare weg op. Dat geldt ook wanneer de bestuurder perfect kan fietsen en de speed pedelec vooral gebruikt wordt voor woon-werkverkeer.

De Belgische regelgeving maakt daarbij een duidelijk onderscheid tussen een elektrische fiets die maximaal 25 km/u ondersteuning geeft en een speed pedelec. Voor de gewone elektrische fiets is geen rijbewijs vereist; voor de speed pedelec wel. 

Er bestaat wel een belangrijke uitzondering

Toch is er één opvallende uitzondering. Personen die geboren zijn vóór 15 februari 1961, mogen in België bepaalde bromfietsen en speed pedelecs besturen zonder rijbewijs.

Vlaanderen.be vermeldt expliciet dat deze uitzondering geldt voor het besturen van het voertuig in België. Wie in die categorie valt, hoeft dus geen rijbewijs AM te behalen om in ons land met een speed pedelec te rijden. Voor verplaatsingen naar het buitenland kunnen andere regels gelden.

Voor de overgrote meerderheid van de huidige bestuurders is de situatie echter eenvoudig: zonder rijbewijs rijden mag niet. Wie een rijbewijs B of een rijbewijs A heeft, zit dan weer goed. Die categorieën geven automatisch de nodige bevoegdheid om een speed pedelec te besturen.

Niet alleen het rijbewijs moet in orde zijn

Ook met een geschikt rijbewijs ben je nog niet volledig klaar. Een speed pedelec moet correct ingeschreven zijn bij de DIV en voorzien zijn van een officiële SP-nummerplaat. Zonder inschrijving en nummerplaat mag het voertuig niet op de openbare weg worden gebruikt. [4]

De bestuurder moet tijdens het rijden bovendien de vereiste documenten kunnen voorleggen. Vlaanderen.be vermeldt onder meer het rijbewijs, de identiteitskaart, het inschrijvingsbewijs en het gelijkvormigheidsattest. Een verzekeringsbewijs is eveneens vereist wanneer de speed pedelec autonoom kan voortbewegen zonder trapondersteuning. [5]

Ook een helm is verplicht. Voor een speed pedelec moet de bestuurder een fietshelm dragen die minstens de slapen en het achterhoofd beschermt, of een geschikte bromfietshelm.

Wie dus denkt dat een speed pedelec simpelweg een snellere elektrische fiets is, vergist zich. Juridisch zit het voertuig veel dichter bij een bromfiets. Geen rijbewijs, geen geldige uitzondering en toch met een speed pedelec op de openbare weg? Dat mag in België niet.