Mag je echt niet sneller dan 25 kilometer per uur rijden zonder fietshelm?

Wie in België met een gewone fiets rijdt, hoeft geen helm te dragen. Ook op een elektrische fiets mag dat zonder helm. Maar wat als je bergaf 30 of 40 km/u haalt? De grens van 25 km/u betekent iets anders dan veel fietsers denken.

25 km/u gaat over de motor, niet over jou

De belangrijkste nuance is dat 25 km/u geen algemene maximumsnelheid voor fietsers is. De grens heeft bij elektrische fietsen betrekking op de trapondersteuning van de motor.

Volgens de Belgische wegcode blijft een fiets met elektrische hulpmotor een rijwiel wanneer de aandrijfkracht geleidelijk vermindert en uiteindelijk wordt onderbroken zodra de fiets 25 km/u bereikt.  Dat betekent niet dat de fietser daarna onmogelijk sneller mag rijden.

Wie bijvoorbeeld met een gewone elektrische fiets een afdaling neemt en daardoor 30, 35 of zelfs 40 km/u haalt, rijdt niet automatisch met een speedpedelec. De motor mag alleen niet blijven ondersteunen boven de wettelijke grens.

Ook met een klassieke racefiets kan iemand uiteraard sneller dan 25 km/u rijden. Een fietser die bergaf 50 km/u haalt, krijgt daardoor geen plotselinge helmplicht.

Wanneer wordt het dan wél een speedpedelec?

Het verschil zit bij de technische eigenschappen van de fiets. Een speedpedelec is een voertuig waarbij de elektrische trapondersteuning kan doorlopen tot maximaal 45 km/u. De speedpedelec valt juridisch onder de bromfietsen en heeft daardoor een aantal bijkomende verplichtingen. 

De Belgische wegcode maakt het onderscheid dus niet op basis van de snelheid die je op een bepaald moment op je fietscomputer ziet.

Een voorbeeld maakt dat duidelijk. Je rijdt met een gewone e-bike van maximaal 25 km/u ondersteuning een heuvel af. Je snelheid loopt op tot 38 km/u. Dat maakt je fiets nog geen speedpedelec.

Heb je daarentegen een speedpedelec die je motorische ondersteuning tot 45 km/u geeft, dan gelden de regels voor speedpedelecs, ook als je op dat moment slechts 20 km/u rijdt.

Wanneer is een helm verplicht?

Voor de gewone fiets en de elektrische fiets met ondersteuning tot 25 km/u geldt in België geen algemene wettelijke helmplicht. Een helm blijft uiteraard sterk aanbevolen vanuit veiligheidsoogpunt.

Bij een speedpedelec is het anders. Artikel 36 van de huidige wegcode verplicht bestuurders en passagiers van speedpedelecs om een helm te dragen. Ze kunnen kiezen tussen een bromfietshelm en een fietshelm. Die fietshelm moet bescherming bieden aan de slapen en het achterhoofd. 

Ook de nieuwe Code van de openbare weg die volgend jaar ingaat behoudt die verplichting. Daarin wordt eveneens uitdrukkelijk bepaald dat speedpedelecgebruikers een bromfietshelm of geschikte fietshelm moeten dragen.

De helmplicht ontstaat dus niet omdat je toevallig 30 km/u rijdt. Ze ontstaat omdat je voertuig juridisch als speedpedelec is gecategoriseerd.

Sneller dan 25 km/u? Dit moet je onthouden

Voor fietsers is het onderscheid daarom bijzonder belangrijk. 25 km/u is bij een gewone elektrische fiets de grens van de elektrische ondersteuning, niet de maximumsnelheid waarmee je mag fietsen.

Voor wie een elektrische fiets koopt, is het dus belangrijk om niet alleen naar de snelheid op het display te kijken. De constructie en technische categorie van het voertuig bepalen welke regels gelden.

Wie met een gewone e-bike 35 km/u rijdt omdat hij een stevige afdaling neemt, hoeft daarom niet plots een speedpedelechelm op te zetten. Maar wie een fiets heeft waarvan de motor ondersteuning blijft leveren boven 25 km/u, zit in een heel andere wettelijke categorie en is de helm wel verplicht.