Naast de fiets Verhaal met ene mijlpaal na de andere: eerste fietsenfabriek in België is weer relevant
Foto: © SC
Als België anno 2026 de wielernatie bij uitstek is, is dat ook te danken aan een lange geschiedenis van fietsenfabrieken in ons land. De eerste fabriek van die soort kwam tot stand op het einde van de 19e eeuw.
Die fietsenfabriek in kwestie, Usines Delin, is nu weer relevant. Paul Baggerman, achterkleinzoon van Joseph Delin, en Gunter Hauspie lanceren de publicatie 'In het wiel van Joseph Delin', lezen we op de VRT-site. In het kader hiervan is een 125 jaar oude fiets van Delin ook teruggebracht naar de oorspronkelijke locatie op de Vismarkt in Leuven.
Het zit immers zo: Usines Delin was een Belgische onderneming gevestigd in Leuven, door fietspionier Joseph Delin. Het bedrijf staat bekend als de allereerste echte fietsenfabriek van België en breidde later uit naar de productie van motorfietsen en auto's.
Usines Delin gevestigd op de Vismarkt in Leuven
De geschiedenis van Usines Delin is gekruid door verschillende mijlpalen. Zo was Vismarkt 7 in Leuven sinds 1892 het adres van de fabriek. Joseph Delin introduceerde in België de moderne fiets met twee gelijke wielen, wat later bekend zou worden als het model Derby.
Een andere naam voor dit type fiets is de veiligheidsfiets. Voordat dit model bestond, reed men op 'de hoge bi', een fiets met een gigantisch groot voorwiel. Nu is dit nog moeilijk in te beelden, want in vergelijking met de huidige fietsen was dit uiteraard erg onveilig.
Revolutionair model
Met de introductie van de 'Derby' werd een revolutionair laag model voorgesteld met twee wielen van gelijke grootte en kettingaandrijving. Zo werd de basis gelegd voor de moderne fiets zoals we die nu kennen. Het is dus zeker niet overdreven om Delin een fietspionier te noemen.
Op het basisconcept van de moderne fiets worden nu natuurlijk nog allerlei innovaties aangebracht. Bij e-bikes en stadsfietsen is bijvoorbeeld riemaandrijving populair geworden, ten koste van de kettingaandrijving. Dat neemt niet weg dat er nog heel wat fietsen met kettingaandrijving bestaan.
Naast fietsen ook auto's
Vanaf 1898/1899 begon de fabriek onder de naam Société Anonyme Usines Delin ook motorfietsen en automobielen te produceren. Een vroege Delin-auto bereikte in 1900 zelfs Uruguay.
Op het hoogtepunt van het bedrijf waren er zo'n 250 arbeiders aan de slag. Het werd zo een onderneming die heel wat werkgelegenheid bood.
Overlijden van oprichter een keerpunt
Na het overlijden van Joseph Delin aan tuberculose in 1901 (op 38-jarige leeftijd) ging het snel bergwaarts door hevige concurrentie en managementproblemen. De fabriek legde definitief de boeken neer in 1903.
Schrijf je nu in voor de Wielerkrant nieuwsbrief
