Belgische expert waarschuwt voor nieuwe dopingvariant: "Weten niet of we er klaar voor zijn"

De Tour de France leek rustig te verlopen, totdat Jonas Vingegaard en Tadej Pogacar in de nacht van zaterdag op zondag bezoek kregen van een dopingcontroleur. Op de rustdag kwamen enkele andere ploegen aan bod en moest ook Remco Evenepoel een test afleggen. Sindsdien komt het thema doping opnieuw uitvoerig aan bod in de media.

Gendoping, een nieuwe variant

Het Nederlandse praatprogramma 'De Avondetappe' nodigde woensdagavond Peter van Eenoo uit, het hoofd van het Gentse dopinglab DoCoLand. Onze landgenoot sprak er openlijk over doping en waarschuwde voor gendoping, een nieuwe variant.

"Het heeft een hele brede definitie", steekt Van Enoo van wal. "Je zult ergens iets van genetisch materiaal binnenbrengen of veranderen. Vroeger dachten we echt dat ons DNA veranderd zou moeten worden, maar het hoeft niet zo ingrijpend te zijn. De COVID-vaccins die de meeste van ons gekregen hebben, zijn een vorm van gentherapie. Je brengt mRNA binnen en dat geeft aanleiding tot het aanmaken van proteïne die ons afweersysteem een boost geeft."

Veel grotere risico's

"Maar je zou ook evengoed een proteïne kunnen laten synthetiseren, die dan aanleiding geeft tot de productie van EPO of groeihormonen. Mijn vrees is dat diezelfde methodologie, die fantastisch gewerkt heeft tijdens de COVID-pandemie, ook plotsklaps zal gebruikt worden als een dopingmiddel. We hebben al drie methodes om doping op te sporen, maar we weten niet of we klaar zijn voor dit type doping."

"De andere soorten doping zijn in principe producten die op zichzelf werkzaam zijn. Wat je hier zal doen, is iets binnenbrengen waardoor je lichaam zelf iets zal laten synthetiseren. Dat mRNA verdwijnt binnen de drie dagen uit je lichaam. Ook bij de COVID-vaccins was wat er geïnjecteerd was binnen de drie dagen weg. Maar de gevolgen, het proces dat in gang was gezet, bleef maanden duren. Maandenlang hadden we een zekere vorm van resistentie."

"Vandaar dat we denken dat dit zal gebruikt worden. Want als je je DNA zelf verandert, dan is dat voor eeuwig en altijd, zoals we vroeger dachten. En dat houdt veel grotere risico's in."

Het kan schommelingen teweegbrengen in een bloedpaspoort

Van Eenoo benadrukt dat het een systeem is dat je kunt opdrijven of afremmen naargelang een renner zich frequenter of minder frequent injecteert. Gendoping kan schommelingen teweegbrengen in de waarden van een bloedpaspoort en is dus ook op te sporen

Van Eenoo onderstreept dat het kan worden opgespoord via indirecte methodes, zoals een bloedpaspoort, maar dat indirecte methodes altijd minder krachtig zijn dan directe. Die laatste laten toe om te achterhalen of het bijvoorbeeld om EPO of testosteron gaat.

De expert kan geen 'nee' antwoorden op de vraag of gendoping al toegepast kan worden. Dat zou heel naïef zijn, denkt hij. Hij denkt van niet, maar kan dat niet met zekerheid zeggen. Hij meent ook dat het voor een individu heel moeilijk is om te bekostigen, maar dat het voor bepaalde landen wel binnen hun mogelijkheden ligt.